Dzisiaj jest Wtorek. 17 października 2017.
Imieniny obchodzą Wiktor, Lucyna, Małgorzata.

Czad zabija

 Informacja dotycząca zapobiegania zatruciom tlenkiem węgla

http://www.straz.gov. pl - NIE DLA CZADU

 

ulotka nie dla czadu

 

 

 

Co jest główną przyczyną zaczadzeń?

Główną przyczyną zatruć czadem – tlenkiem węgla są:

- niedostosowania istniejącego systemu wentylacji do standardów szczelności stosowanych okien i drzwi, w związku z wymianą starych okien i drzwi na nowe (szczelnie zamknięte okna w pomieszczeniach w którym następuje spalanie gazu lub innych paliw). Najczęściej do wypadków związanych z zatruciem czadem dochodzi w łazience wyposażonej w grzałkę wody przepływowej tzw. terma gazowa czy junkers;

- niesprawność przewodów kominowych: wentylacyjnych, spalinowych i dymowych.

 

Wadliwe działanie przewodów może wynikać  z:

- ich nieszczelności - pęknięcia, wykruszenia,

- braku ich konserwacji, w tym czyszczenia, 
- wad konstrukcyjnych – nie dokonuj przeróbek kominów na własną rękę,

 

Pamiętaj, nie zaklejaj kratek wentylacyjnych ani okien!

 

Powyższe może prowadzić do niedrożności przewodów, braku ciągu, a nawet do powstawania zjawiska ciągu wstecznego, polegającego na tym, że dym zamiast wydostawać się przewodem kominowym na zewnątrz, cofa się z powrotem do pomieszczenia.

Prawo budowlane zobowiązuje zarządców oraz właścicieli obiektów budowlanych, w tym m.in. budynków mieszkalnych wielorodzinnych oraz jednorodzinnych, do przeprowadzania kontroli przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych)co najmniej raz w roku[1]

oraz co najmniej dwa razy w roku, w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada, w przypadku budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2 000 m2 oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1 000 m2 [1].

Dodatkowo w myśl przepisów przeciwpożarowych[2][2] w obiektach, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, usuwa się zanieczyszczenia z przewodów dymowych i spalinowych:

1) od palenisk opalanych paliwem stałym - co najmniej cztery razy w roku;

2) od palenisk opalanych paliwem płynnym i gazowym - co najmniej dwa razy w roku;

3) od palenisk zakładów zbiorowego żywienia i usług gastronomicznych - co najmniej raz w miesiącu, jeżeli przepisy miejscowe nie stanowią inaczej.

W wymienionych obiektach usuwa się zanieczyszczenia z przewodów wentylacyjnych co najmniej raz w roku, jeżeli większa częstotliwość nie wynika z warunków użytkowych.

Państwowa Straż Pożarna prowadzi systematyczne czynności kontrolne w zakresie prawidłowości eksploatacji instalacji użytkowych, w tym również czyszczenia przewodów kominowych.

Na przykład w roku 2008, w 9154 obiektach zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi, w tym w 1382 budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, stwierdzono przypadki niewłaściwego użytkowania instalacji użytkowych, w tym braku czyszczenia przewodów kominowych.

Pozytywne efekty przynoszą wspólne przedsięwzięcia podejmowane ze środowiskiem kominiarskim w zakresie działań edukacyjno-informacyjnych.

 

Skąd się bierze czad i dlaczego jest tak niebezpieczny?

Tlenek węgla powstaje podczas procesu niepełnego spalania materiałów palnych, w tym paliw, które występuje przy niedostatku tlenu w otaczającej atmosferze. Może to wynikać z braku dopływu zewnętrznego powietrz do urządzenia, w którym następuje spalanie gazu (lub innych paliw). Jest to szczególnie groźne w mieszkaniach w których okna są szczelne lub uszczelnione na zimę.

Niebezpieczeństwo zaczadzenia wynika z faktu, że tlenek węgla:

- jest gazem niewyczuwalnym zmysłami człowieka (bezwonny, bezbarwny
i pozbawiony smaku),

- blokuje dostęp tlenu do organizmu, poprzez zajmowanie jego miejsca w czerwonych ciałkach krwi, powodując przy długotrwałym narażeniu (w większych dawkach) śmierć przez uduszenie.

 

Co zrobić, aby uniknąć zaczadzenia?

W celu uniknięcia zaczadzenia należy:

- nie bagatelizować objawów duszności, bólów i zawrotów głowy, nudności, wymiotów, oszołomienia, osłabienia, przyspieszenia czynności serca i oddychania, gdyż mogą być sygnałem, że ulegamy zatruciu czadem; w takiej sytuacji należy natychmiast przewietrzyć pomieszczenie, w którym się znajdujemy i zasięgnąć porady lekarskiej,

- przeprowadzać kontrole techniczne, w tym sprawdzanie szczelności przewodów kominowych, ich systematyczne czyszczenie oraz sprawdzanie występowania dostatecznego ciągu powietrza,

- użytkować sprawne techniczne urządzenia, w których odbywa się proces spalania, zgodnie z instrukcją producenta,

- stosować urządzenia posiadające stosowne dopuszczenia w zakresie wprowadzenia do obrotu; w sytuacjach wątpliwych należy żądać okazania wystawionej przez producenta lub importera urządzenia tzw. deklaracji zgodności, tj. dokumentu zawierającego informacje o specyfikacji technicznej oraz przeznaczeniu i zakresie stosowania danego urządzenia,

- w przypadku wymiany okien na nowe, sprawdzić poprawność działania wentylacji, ponieważ nowe okna są najczęściej o wiele bardziej szczelne w stosunku do wcześniej stosowanych w budynku i mogą pogarszać wentylację,

- systematycznie sprawdzać ciąg powietrza, np. poprzez przykładanie kartki papieru do otworu bądź kratki wentylacyjnej; jeśli nic nie zakłóca wentylacji, kartka powinna przywrzeć do wyżej wspomnianego otworu lub kratki,

- często wietrzyć pomieszczenie, w których odbywa się proces spalania (kuchnie, łazienki wyposażone w termy gazowe), a najlepiej zapewnić, nawet niewielkie, rozszczelnienie okien.

W trosce o własne bezpieczeństwo, warto rozważyć zamontowanie w domu czujek dymu i gazu. Koszt zamontowania takich czujek jest niewspółmiernie niski do korzyści, jakie daje zastosowanie tego typu urządzeń (łącznie z uratowaniem najwyższej wartości, jaką jest nasze życie).

 

Jak pomóc przy zatruciu tlenkiem węgla?

W przypadku zatrucia tlenkiem węgla należy:

- zapewnić dopływ świeżego czystego powietrza; w skrajnych przypadkach wybijając szyby w oknie,

- wynieść osobę poszkodowaną w bezpieczne miejsce, jeśli nie stanowi to zagrożenia dla zdrowia osoby ratującej; w przypadku istnienia takiego zagrożenia pozostawić przeprowadzenie akcji służbom ratowniczym,

- wezwać służby ratownicze (pogotowie ratunkowe, PSP),

- jak najszybciej podać tlen,

- jeżeli osoba poszkodowana nie oddycha, ma zatrzymaną akcję serca, należy natychmiast zastosować sztuczne oddychanie np. metodą usta – usta oraz masaż serca,

- nie wolno wpadać w panikę, kiedy znajdziemy dziecko lub dorosłego z objawami zaburzenia świadomości w kuchni, łazience lub garażu; należy jak najszybciej przystąpić do udzielania pierwszej pomocy.

 

Zadbaj o warunki do ewakuacji na wypadek pożaru:

- nie stosuj krat w drzwiach i oknach, na klatkach schodowych i przejściach między nimi oraz wyjściach na dach - krata utrudni ewakuację podczas pożaru oraz wydłuży czas oczekiwania na pomoc strażaków; jeżeli musisz, zakładaj kraty, które można otworzyć od wewnątrz. Klucz przechowuj w miejscu, znanym wszystkim domownikom; pamiętaj, że podczas pożaru może to być jedyna droga ewakuacji,

- nie zastawiaj sprzętami korytarzy i dojść do mieszkań – może to utrudnić ewakuację oraz dojście ratowników.

 

W zakresie posługiwania się ogniem otwartym:

- dopilnuj, by dzieci nie bawiły się ogniem, materiałami pirotechnicznymi czy urządzeniami elektrycznymi, nigdy nie pozostawiaj małoletnich dzieci bez opieki,

- nie pal śmieci w śmietnikach i nie dopuść do zaprószenia ognia w zsypie,

- nie pal papierosów w łóżku - ludzie giną nie tylko w pożarach obejmujących całe mieszkanie; zdarza się, że zaprószenie ognia niedopałkiem papierosa po zaśnięciu, prowadzi do śmiertelnego zatrucia,

- nie zapalaj świec w pobliżu materiałów łatwo zapalnych,

- nie pozostawiaj włączonej kuchenki bez dozoru - odparowanie wody z garnka może doprowadzić do zwęglenia pozostałości, zapalenia ich i silnego zadymienia mieszkania, szczególnie niebezpiecznego dla śpiących osób; przypadkowe wygaszenie kuchenki podczas gotowania może również doprowadzić do ulatniania się gazu i jego wybuchu,

- przestrzegaj zakazu używania wyrobów pirotechnicznych w pomieszczeniach,

- przestrzegaj instrukcji obsługi wyrobów pirotechnicznych,

- przestrzegaj wymagań prawa lokalnego w zakresie stosowania wyrobów pirotechnicznych,

- wyposaż mieszkanie w gaśnicę proszkową, minimum 2-kilogramową; taką gaśnicą będziesz mógł bezpiecznie gasić palące się urządzenia elektryczne pod napięciem,

- wyposaż mieszkanie w autonomiczną czujkę pożarową, alarmującą o powstaniu dymu (podczas każdego pożaru wydzielają się duże ilości dymu).

 

Gdy opuszczasz mieszkanie:

- sprawdź czy zostały wyłączone wszystkie odbiorniki prądu i gazu,

- przed opuszczeniem domu na dłuższy czas odłącz zasilanie prądem elektrycznym oraz zakręć zawory wody i gazu,

- u sąsiadów pozostaw informację, gdzie będziesz przebywać.

 

Gdy powstanie pożar:

- zadzwoń do straży pożarnej pod numer - 998 lub z telefonu komórkowego 112

- staraj się zejść na piętro poniżej palącego się mieszkania lub wyjść na zewnątrz budynku - pamiętaj - dym unosi się do góry, nie wolno zjeżdżać windami, nie należy otwierać drzwi, przez które wydobywa się dym, gdyż dostarczenie większej ilości tlenu może spowodować szybki rozwój pożaru i płomienie mogą nas poparzyć,

- jeżeli nie możesz opuścić mieszkania, nie otwieraj drzwi prowadzących na korytarz, uszczelnij je, wzywaj krzykiem pomocy, wykonuj polecenia strażaków,

- nie gaś wodą urządzeń elektrycznych, grozi to porażeniem prądem; staraj się wyciągnąć z gniazdka przewód zasilający (np. drewnianym kijem od szczotki), można wykręcić bezpieczniki by odłączyć dopływ prądu do mieszkania,

- powiadom o zagrożeniu sąsiadów,

- nie wdychaj dymu - zasłoń usta mokrą tkaniną; jeżeli to możliwe - zmocz swoje ubranie lub owiń ciało mokrą grubą tkaniną z naturalnych materiałów (z lnu, wełny, bawełny itp.).

 

Gdy poczujesz gaz:

- zawiadom jak najszybciej pogotowie gazowe i administrację,

- powiadom sąsiadów,

- nie włączaj światła ani żadnych urządzeń elektrycznych,

- nie zapalaj zapałek czy zapalniczek,

- zamknij zawór gazu w mieszkaniu,

- otwórz szeroko okno,

- wyjdź na zewnątrz budynku.

 

Pamiętajmy!

Od stosowania się do powyższych rad może zależeć nasze zdrowie i życie oraz zdrowie i życie naszych bliskich. A wystarczy jedynie odrobina przezorności.

 

  Stężenie objętościowe CO (tlenku węgla)  

 Objawy zatrucia:

0,01-0,02 %

 Lekki ból głowy przy ekspozycji 2-3 godziny.

0,04 %

 Silny ból głowy zaczynający się około 1 godzinę po wdychaniu tego stężenia.

0,08 %

 Zawroty głowy, wymioty i konwulsje po 45 minutach wdychania; po dwóch godzinach trwałą śpiączka.  

0,16 %

 Silny ból głowy, konwulsje po 20 minutach, zgon po dwóch godzinach.

0,32 %

 Intensywny ból głowy i wymioty po 5-10 minutach, zgon po 30 minutach.

0,64 %

 Ból głowy i wymioty po 1-2 minutach, zgon w niecałe 20 minut.

1,28 %

 Utrata przytomności po 2-3 wdechach, śmierć po 3 minutach.

 

 

Załączniki: źródło: Instytut Techniki Budowlanej
 1. Wentylacja naturalna mieszkań z paleniskami gazowymi a śmiertelne zatrucia tlenkiem węgla (.pdf) 
 2. Warunki bezpiecznego użytkowania domowych urządzeń spalających gaz (.pdf)

 


 

OFIARY TLENKU WĘGLA (1.12.2009 r. – 6.01.2010 r.)

 Województwo 

 śmiertelne    poszkodowane 

 Dolnośląskie

2 33

 Kujawsko-pomorskie 

0 9
 Lubelskie 0 28
 Lubuskie 1 12
 Łódzkie 0 14
 Małopolskie 3 15
 Mazowieckie 16 42
 Opolskie 0 25
 Podkarpackie 1 32
 Podlaskie 0 0
 Pomorskie 1 38
 Śląskie 0 16
 Świętokrzyskie 0 1
 Warmińsko-mazurskie 0 27
 Wielkopolskie 0 18
 Zachodniopomorskie 3 27
 Razem 28 347

 

 


 

 

Wybrane artukuły z prasy krajowej dotyczące problemu zaczadzeń:

 

Wadliwe urządzenia grzewcze były już przyczyną 26 pożarów - Polska Dziennik Zachodni | 9.1.2010 | rubryka: Fakty 24, Beskidy | strona: 7 | autor: Wanda Then
Czad zatruł ciężarną - Polska Dziennik Łódzki | 9.1.2010 | rubryka: Łódź i okolice | strona: 7 | autor: Wiesław Pierzchała
Rodzina zatruła się czadem  - Polska Dziennik Bałtycki | 7.1.2010 | rubryka: Fakty 24 | strona: 8 | autor: Tomasz Słomczyńsk
Dziennik Elbląski | 7.1.2010 | rubryka: Z kraju i ze świata | strona: 13 | autor: Marek Barański

Pożary sadzy w kominie wybuchają raz na dobę  - Gazeta Współczesna | 6.1.2010 | rubryka: Białystok | strona: 5 | autor: bisu
Uwaga! Skryty zabójca  - Dziennik Polski | 6.1.2010 | rubryka: Małopolska | strona: 3 | autor: BK
Zatruła się cała rodzina  - Gazeta Pomorska | 5.1.2010 | rubryka: Toruń, Brodnica, Golub-Dobrzyń, Chełmża, Nowe Miasto Lubawskie, Rypin | strona: 8
5 artykułów z dnia 23.12.2009 roku
Trzeba wzywać kominiarza – Polska Dziennik Bałtycki | 19.12.2009 | rubryka: Kaszuby | strona: 6 | autor: Piotr Niemkiewicz
W Bieńkówce spłonęły zabudowania  – Dziennik Polski | 19.12.2009 | rubryka: Krakowski | strona: 8 | autor: KAR
Wybuch pieca w piwnicy – Dziennik Elbląski | 19.12.2009 | rubryka: Elbląg dzień po dniu | strona: 4 | autor: Arkadiusz Kolpert
Musieli opuścić swój dom - Głos Pomorza | 12.12.2009 | rubryka: Wydarzenia | strona: 4 | autor: Andrzej Gurba
Mężczyzna spłonął w pożarze - Express ilustrowany | 12.12.2009 | rubryka: Reporter | strona: 2 | autor: AGA
Pierwsza ofiara sezonu grzewczego - Dziennik Polski | 8.12.2009 | rubryka: Małopolska | strona: 4 | autor: LIZ PŁAZA

Czad w wannie - Polska Dziennik Łódzki | 3.12.2009 | rubryka: Fakty | strona: 7 | autor: Wiesław Pierzchała
Szybka akcja strażaków zapobiegła nieszczęściu - Polska Gazeta Krakowska | 17.11.2009 | rubryka: Na Podhalu | strona: 6 | autor: Józef Słowik

Uwaga na tlenek - Polska Dziennik Bałtycki | 17.11.2009 | rubryka: Fakty 24 | strona: 11 | autor: Szymon Szadurski
Kaleki mężczyzna spłonął w mieszkaniu  - Polska Gazeta Krakowska | 14.11.2009 | rubryka: Fakty 24 | strona: 5 | autor: Małgorzata Więcek-Cebula
Mężczyzna spłonął w altance - Polska Dziennik Bałtycki | 14.11.2009 | rubryka: Kaszuby | strona: 9 | autor: Radosław Konczyński
Uciec przed cichym zabójcą  - Express Bydgoski | 14.11.2009 | rubryka: Inowrocław | strona: 8 | autor: Renata Napierkowska
Zatruci tlenkiem węgla w szpitalach - Polska Dziennik Zachodni | 10.11.2009 | rubryka: Fakty 24 - Beskidy | strona: 10 | autor: Jacek Drost
Bezpieczeństwo nie jest drogie
  - Gazeta Współczesna | 10.11.2009 | rubryka: Suwalska | strona: 5 | autor: Rafał Bieńkowski
RMF MAXXX - 29.10.2009
Uratowali kobietę
- Echo dnia | 24.10.2009 | rubryka: Echo świętokrzyskie | strona: 2 | autor: Aleksander PIEKARSKI

Czad zabija po kryjomu   Polska Gazeta Krakowska | 22.10.2009 | rubryka: Małopolska Zachodnia | strona: 4 | autor: Małgorzata Gleń
Zatruł się tlenkiem węgla Polska Dziennik Bałtycki | 22.10.2009 | rubryka: Słupsko | strona: 9 | autor: Piotr Furtak
Przed czadem ostrzeże cię czujnik Nowiny | 22.10.2009 | rubryka: Region | strona: 5 | autor: Beata Terczyńska
Kupisz czujnik - możesz uratować życie Echo dnia | 22.10.2009 | rubryka: Tarnobrzeg | strona: 4 | autor: Beata TERCZYŃSKA
Tragiczny pożar  - Express ilustrowany | 21.10.2009 | rubryka: Reporter | strona: 2 | autor: KSAF
Bo ludzie nie chcą kominiarza - Gazeta Pomorska | 21.10.2009 | rubryka: Region/wydarzenia | strona: 10 | autor: MAGDALENA JANOWSKA
Bezdomny jak dziewczynka z zapałkami Gazeta Pomorska | 19.10.2009 | rubryka: Bydgoszcz | strona: 3 | autor: MY
Czad zabił Ukrainki o pracujące w szwalni na Górnej Polska Dziennik Łódzki | 19.10.2009 | rubryka: Łódź | strona: 5 | autor: Wiesław Pierzchała
Zatruci czadem w Pabianicach - Polska Dziennik Łódzki | 17.10.2009 | rubryka: Łódź | strona: 7 | autor: wp
Nadchodzi „cichy zabójca” - Dziennik Polski | 17.10.2009 | rubryka: Tarnowski | strona: 1 | autor: MAREK BARAN
Piecyk też może być groźny - Gazeta Pomorska | 15.10.2009 | rubryka: Świecie, Grudziądz, Chełmno | strona: 8 | autor: AKA
Palił się domek letniskowy. Spłonęło wyposażenie i dach - Gazeta Współczesna | 13.10.2009 | rubryka: Mazurska | strona: 3 | autor: him
Nie daj się zabić czadowi! Ten czujnik uratuje ci życie - Nowiny | 13.10.2009 | rubryka: Region | strona: 3 | autor: Beata Terczyńska
Nie oszczędzaj na kominiarzu, bo czad nie zna litości - Gazeta Olsztyńska | 12.10.2009 | rubryka: Temat dnia | strona: 3 | autor: Agnieszka Deoniziak
Zapchane i nieszczelne kominy to częste przyczyny pożarów - Gazeta Współczesna | 12.10.2009 | rubryka: Mazurska | strona: 2 | autor: stef
Cztery osoby zatruły się czadem - Echo dnia | 9.10.2009 | rubryka: Radom | strona: 2 | autor: Anna GOGUŁA

 

 


 

 

[1] art. 62 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.)

 

[2] § 30 ust.1 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563)


Fot.: asp.Piotr Tabencki, mł.kpt. Artur Laudy, mł.kpt. Michał Gigoła, st.asp. Grzegorz Trzeciak - Warszawska Straż Pożarna